1 sierpnia, 2025
Kasetony reklamowe, czyli podświetlane lub niepodświetlane tablice z nazwą firmy, logo lub hasłem promocyjnym, są jednym z najpopularniejszych nośników reklamy wizualnej w przestrzeni miejskiej. Choć ich instalacja wydaje się prostym zabiegiem technicznym, bardzo często pomija się aspekt prawny, który w praktyce może prowadzić do dotkliwych kar finansowych, a w skrajnych przypadkach do konieczności ich demontażu. Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem budowlanym oraz lokalnymi uchwałami krajobrazowymi, montaż kasetonów reklamowych może wymagać zgłoszenia lub nawet uzyskania pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 29 ustawy Prawo budowlane, niektóre nośniki informacji nie wymagają pozwolenia, ale tylko pod warunkiem, że nie wpływają na konstrukcję budynku oraz nie są zlokalizowane w miejscach objętych ochroną konserwatorską. W praktyce oznacza to, że kaseton zamontowany na elewacji w centrum miasta lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków musi zostać uzgodniony z konserwatorem zabytków. W przypadku nowoczesnych obiektów komercyjnych poza ścisłym centrum, często wystarczy jedynie zgłoszenie do odpowiedniego urzędu, zawierające opis techniczny, projekt oraz zgodę właściciela nieruchomości.
Należy również pamiętać, że każdy samorząd może wprowadzić lokalne przepisy dotyczące estetyki przestrzeni publicznej, które w praktyce określają nie tylko maksymalne wymiary kasetonu, ale również jego kolorystykę, sposób podświetlenia oraz odległość od okien sąsiednich lokali. Przed montażem warto więc sprawdzić, czy w danej gminie obowiązuje tzw. uchwała krajobrazowa i jakie wymogi ona stawia wobec form reklamy zewnętrznej.
Jakie przepisy regulują instalację pylonów reklamowych?
Pylony reklamowe, czyli wolnostojące konstrukcje umieszczane najczęściej przy drogach dojazdowych, parkingach czy wzdłuż głównych arterii komunikacyjnych, należą do największych i najbardziej widocznych nośników reklamy. Ich rozmiary, sposób fundamentowania oraz funkcja informacyjna powodują, że są one traktowane przez prawo jako obiekty budowlane, co niesie za sobą konkretne obowiązki formalne. W odróżnieniu od kasetonów, których montaż często mieści się w uproszczonej procedurze zgłoszenia, w przypadku pylonów niemal zawsze konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, pylon stanowi budowlę i jego realizacja podlega przepisom dotyczącym procesu inwestycyjnego. Przed przystąpieniem do montażu należy przygotować projekt budowlany wykonany przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami. Projekt ten powinien uwzględniać lokalizację pylonu, jego konstrukcję nośną, instalację elektryczną (jeśli pylon będzie podświetlany), a także oddziaływanie na sąsiednie działki i przestrzeń publiczną. W przypadku gdy pylon przekracza wysokość 3 metrów, organy administracji mogą zażądać także opinii rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Pylony reklamowe stawiane bez wymaganych zezwoleń są traktowane jako samowola budowlana, co skutkuje obowiązkiem ich rozbiórki na koszt właściciela oraz karą finansową, której wysokość może sięgnąć nawet kilkunastu tysięcy złotych. Warto zatem odpowiednio wcześniej zasięgnąć porady prawnika lub specjalisty w dziedzinie reklamy zewnętrznej, aby uniknąć kosztownych błędów i sporów z urzędami.
Gdzie można legalnie zamontować kaseton reklamowy?
Legalna lokalizacja kasetonu reklamowego to jeden z kluczowych aspektów, który decyduje o jego zgodności z przepisami. Nie każda ściana budynku ani każde ogrodzenie nadaje się do tego celu, ponieważ przepisy lokalne oraz ogólnokrajowe precyzują, gdzie i jak można eksponować treści reklamowe. Najważniejszym aktem prawnym, który reguluje tę kwestię, jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP), a w jego braku – decyzje o warunkach zabudowy.
W praktyce oznacza to, że przed umieszczeniem kasetonu warto sprawdzić, czy dana działka lub budynek znajduje się w strefie, gdzie dopuszczona jest reklama. W wielu miastach, zwłaszcza tych objętych uchwałami krajobrazowymi, obowiązują zakazy lub ograniczenia dotyczące umieszczania reklam na budynkach mieszkalnych, przy głównych ulicach lub w obrębie zabytków. Kaseton zamontowany bez wiedzy zarządcy wspólnoty mieszkaniowej, administratora budynku czy bez zgody konserwatora zabytków może zostać uznany za instalację nielegalną.
Warto również zwrócić uwagę na wymagania techniczne – np. minimalna wysokość umieszczenia kasetonu, sposób jego mocowania czy ograniczenia dotyczące kolorów i podświetlenia. W przypadku, gdy kaseton ma emitować światło, nie może ono oślepiać przechodniów ani kierowców, co w praktyce oznacza konieczność projektowania go zgodnie z normami oświetleniowymi. Reklamy emitujące światło mogą być również zakazane w sąsiedztwie budynków mieszkalnych, co ma na celu ograniczenie uciążliwości świetlnych dla mieszkańców.
Co grozi za nielegalny montaż reklamy świetlnej?
Nielegalny montaż reklamy świetlnej, zarówno kasetonu, jak i pylonu, może skutkować nie tylko koniecznością jej demontażu, ale również dotkliwymi karami administracyjnymi i finansowymi. Prawo traktuje takie działania jako samowolę budowlaną lub naruszenie ładu przestrzennego, co wiąże się z odpowiedzialnością właściciela nieruchomości lub firmy reklamowej. Kary nakładane przez inspektorat nadzoru budowlanego mogą być bardzo wysokie i zależą od skali naruszenia oraz kategorii obiektu budowlanego.
W przypadku kasetonu zamontowanego bez wymaganych zgłoszeń lub pozwoleń, inspektorat może wezwać właściciela do przedłożenia dokumentacji potwierdzającej legalność instalacji. Jeśli taka dokumentacja nie istnieje lub zawiera nieprawidłowości, urząd może nakazać demontaż w określonym terminie. Brak reakcji skutkuje grzywną, która może być powtarzana do skutku, a nawet sięgnąć kilkudziesięciu tysięcy złotych. Dodatkowo, jeśli reklama emituje światło z naruszeniem przepisów o ochronie środowiska lub bezpieczeństwie ruchu drogowego, sprawa może zostać skierowana do sądu.
Pylony reklamowe, ze względu na swoje rozmiary i wpływ na krajobraz, są szczególnie uważnie monitorowane. Ich nielegalna instalacja wiąże się nie tylko z demontażem, ale również z kosztami ekspertyz, raportów technicznych oraz opłat administracyjnych za usunięcie skutków samowoli budowlanej. W przypadku odmowy właściciela, gmina może przeprowadzić demontaż przymusowo, a koszty obciążyć inwestora. Należy pamiętać, że w polskim systemie prawnym obowiązuje zasada prewencji, dlatego organy nadzoru budowlanego działają zdecydowanie w przypadku nielegalnych reklam – szczególnie tych, które naruszają estetykę miasta lub zagrażają bezpieczeństwu.